Przejdź do treści 
Gdy kupujesz nieruchomość na kredyt hipoteczny, koszty transakcji nie kończą się na wkładzie własnym i opłatach notarialnych. Jednym z pomijanych, ale obowiązkowych wydatków jest podatek od czynności cywilnoprawnych (PCC) od ustanowienia hipoteki.
Jako ekspert finansowy wiem, że świadomość wszystkich opłat pozwala uniknąć przykrych niespodzianek. Dlatego poniżej wyjaśniam, na czym polega ten podatek, ile wynosi i dlaczego jest tak ważny w procesie kredytowym. Dodatkowo pokażę Ci, jak wypełnić deklarację PCC-3 i PCC-3A.
Czym jest podatek PCC od hipoteki?
Podatek PCC dotyczy wielu czynności prawnych, a jedną z nich jest ustanowienie hipoteki na rzecz banku. Hipoteka to zabezpieczenie kredytu, które zostaje wpisane do księgi wieczystej nieruchomości. Dopiero po tym wpisie bank ma pewność, że w razie problemów ze spłatą, będzie mógł odzyskać swoje pieniądze.
To właśnie z tytułu ustanowienia tego zabezpieczenia, bank staje się wierzycielem hipotecznym, a Ty jako kredytobiorca, musisz uiścić podatek.
Ile wynosi podatek i kiedy się go płaci?
W przypadku hipoteki podatek PCC zawsze wynosi 19 zł lub 0,1% kwoty zabezpieczonej hipoteką.
- PCC w wysokości 19 zł płaci się, gdy hipoteka jest ustanawiana jako zabezpieczenie kredytu na zakup nieruchomości.
- PCC w wysokości 0,1% płaci się w sytuacji, kiedy hipoteka jest ustanawiana na kwotę określoną w umowie. Na przykład, gdy bierzesz kredyt pod budowę domu, a zabezpieczeniem jest działka.
Obowiązek podatkowy powstaje w chwili złożenia oświadczenia o ustanowieniu hipoteki. Masz 14 dni od tego momentu, aby złożyć deklarację PCC-3 i opłacić podatek. W przeciwieństwie do podatku PCC od zakupu nieruchomości, tego podatku nie opłaca notariusz – musisz zająć się tym samodzielnie.
Instrukcja wypełniania deklaracji PCC-3 i PCC-3A online
Wypełnianie deklaracji online w e-Urzędzie Skarbowym to najszybszy sposób na załatwienie formalności. Poniżej znajdziesz prosty przewodnik, który przeprowadzi Cię przez ten proces, krok po kroku. Instrukcja wypełnienia samego formularza znajduje się w kolejnej części artykułu.
Wypełnianie deklaracji PCC-3 (główny podatnik)
- Zaloguj się do e-Urzędu Skarbowego, przejdź do sekcji e-Deklaracje i znajdź formularz PCC-3.
- System poprosi Cię o zadeklarowanie podatników.
- Jeśli jesteś jedynym właścicielem, zaznacz opcję „inny podmiot”.
- Jeśli masz współwłaściciela, wybierz „podmiot zobowiązany solidarnie”. Dzięki temu system automatycznie wygeneruje załącznik PCC-3A dla drugiej osoby.
- Następnie uzupełnij dane dotyczące transakcji:
- Wybierz „umowa” jako przedmiot opodatkowania.
- Wskaż, że czynność dotyczy terytorium RP.
- W opisie czynności wpisz: „ustanowienie hipoteki”.
- Zaznacz rodzaj czynności jako ustanowienie hipoteki. Wartość zabezpieczenia kredytu hipotecznego to „wierzytelność o wysokości nieustalonej”, więc podatek powinien naliczyć się automatycznie na kwotę 19 zł.
- Po wypełnieniu wszystkich wymaganych pól przejdź do podsumowania. Sprawdź, czy dane są poprawne, a następnie zaakceptuj pouczenia i wyślij formularz.
- Pamiętaj, aby po wysłaniu formularza poprosić współwłaściciela o wypełnienie załącznika PCC-3A!
Wypełnianie deklaracji PCC-3A (współwłaściciel)
- Współwłaściciel loguje się na swoje własne konto w e-Urzędzie Skarbowym i wybiera formularz PCC-3A.
- Podaje dane, które muszą być identyczne z tymi w deklaracji PCC-3 (data oświadczenia, urząd skarbowy).
- System automatycznie podstawi Twoje dane jako „podatnika zobowiązanego solidarnie”.
- W tym formularzu musisz ręcznie wpisać kwotę podatku zadeklarowaną w PCC-3, czyli 19 zł.
- Sprawdź poprawność wszystkich informacji i wyślij załącznik.
Ostatni i najważniejszy krok
Samo złożenie deklaracji nie oznacza uiszczenia podatku. Niezależnie od tego, kto wypełniał formularze, należy pamiętać o wykonaniu przelewu w wysokości 19 zł na konto właściwego Urzędu Skarbowego. Na zapłatę masz 14 dni od daty oświadczenia o ustanowieniu hipoteki.
Jak wypełnić deklarację PCC-3 i PCC-3A?
Wypełnienie deklaracji PCC-3 i PCC-3A to proces, który na pierwszy rzut oka może wydawać się skomplikowany, ale w praktyce jest dość prosty, zwłaszcza gdy robisz to online. Poniżej znajdziesz praktyczny przewodnik, który przeprowadzi Cię przez najważniejsze kroki.
PCC-3, PCC-3A. Kto i co ma wypełnić?
Zanim zaczniesz, upewnij się, który formularz musisz wypełnić:
- PCC-3 to deklaracja główna. Wypełniasz ją, jeśli jesteś jedyną osobą zobowiązaną do zapłaty podatku (np. jesteś jedynym kredytobiorcą).
- PCC-3A to załącznik do deklaracji PCC-3. Wypełniasz go, jeśli zobowiązanych do zapłaty podatku jest więcej osób (np. Ty i Twój współmałżonek). Wtedy jeden z Was wypełnia PCC-3 jako główny podatnik, a każdy kolejny współwłaściciel wypełnia osobno załącznik PCC-3A.
Oba formularze możesz wypełnić online, korzystając z serwisu e-Deklaracje na stronie podatki.gov.pl. To najwygodniejsza i najszybsza opcja.
Jak wypełnić deklarację PCC-3?
Poniżej znajdziesz instrukcję, która dotyczy przypadku ustanowienia hipoteki.
- Dane identyfikacyjne:
- Wybierz właściwy Urząd Skarbowy — to ten, w którym normalnie rozliczasz się z podatku dochodowego (PIT).
- Wpisz „1” w polu „Cel złożenia deklaracji”, jeśli składasz ją po raz pierwszy.
- Wpisz datę złożenia oświadczenia o ustanowieniu hipoteki w polu „Data dokonania czynności”.
- Wpisz swój PESEL (jeśli nie prowadzisz działalności gospodarczej) lub NIP (jeśli ją prowadzisz).
- Część C (Przedmiot opodatkowania):
- W punkcie 20. „Rodzaj przedmiotu” zaznacz „umowa”.
- W punkcie 23. zwięźle opisz czynność, np. „Oświadczenie o ustanowieniu hipoteki umownej w kwocie [wpisz kwotę] na rzecz [nazwa banku]”. Dodatkowo możesz podać numer księgi wieczystej nieruchomości.
- Część D (Obliczenie należnego podatku):
- W punkcie 43, 47 wpisz kwotę należnego podatku, czyli 19 zł (dla hipoteki zabezpieczającej kredyt na zakup nieruchomości).
- Część F (Podatek do zapłaty):
- W punkcie 53 wpisz kwotę 19 zł.
- Część H (Informacja o załącznikach):
- Wpisz, ile składasz załączników PCC-3A.
Następnie powiel swoje dane, podpisz się i gotowe!
Jak wypełnić załącznik PCC-3A?
PCC-3A jest znacznie prostszy, ponieważ zawiera tylko dane identyfikacyjne.
- Dane głównego podatnika:
- Na górze formularza wpisz PESEL lub NIP osoby, która składa główną deklarację PCC-3.
- Twoje dane:
- Wpisz datę dokonania czynności (taka sama jak na deklaracji PCC-3).
- Wpisz numer załącznika.
- Wpisz Urząd Skarbowy (taki sam jak w PCC-3).
- Uzupełnij swoje dane osobowe (nazwisko, imię, datę urodzenia) i adres.
- W polu 20-23 powtarzasz dane właściciela.
- W punkcie 24 wpisujesz kwotę 19 zł.
- Kolejno powtarzasz swoje dane.
- Podpis:
- Podpisz załącznik.
Pamiętaj! Masz 14 dni od momentu złożenia oświadczenia o ustanowieniu hipoteki na złożenie deklaracji i opłacenie podatku (przelewem na rachunek Twojego Urzędu Skarbowego).
Proces online jest intuicyjny. System prowadzi Cię krok po kroku i weryfikuje poprawność danych, co minimalizuje ryzyko błędu. Jeśli czujesz się niepewnie, możesz udać się osobiście do Urzędu Skarbowego i poprosić o pomoc w wypełnieniu urzędnika.
Praktyczne porady od ekspertki finansowej
- Terminowość to podstawa
Upewnij się, że nie przegapisz 14-dniowego terminu na złożenie deklaracji i opłatę podatku. Możesz to zrobić online, za pomocą deklaracji PCC-3, którą znajdziesz na stronie Urzędu Skarbowego.
- Wiedz, co kupujesz
Zaplanuj swoje wydatki. Zwróć uwagę na wszystkie ukryte koszty, które pojawiają się w procesie zakupu i kredytu. Odpowiednie przygotowanie oszczędza Twoje pieniądze i nerwy.
- Skorzystaj z pomocy eksperta
Dzięki mojej pomocy możesz mieć pewność, że Twój plan finansowy jest kompletny. Pomogę Ci w procesie kredytowym, wyliczę wszystkie opłaty i upewnię się, że żaden podatek nie umknie Twojej uwadze.
Kredyt hipoteczny to duży krok naprzód, a ja jestem po to, by towarzyszyć Ci na każdym jego etapie i zapewnić Ci spokój ducha.
